Những sự kiện đáng nhớ tại Ucraina trong năm 2010 PDF. In
Thứ hai, 03 Tháng 1 2011 13:09

 

Đối với đất nước Ucraina, năm cuối cùng trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 là một năm đáng nhớ. Sự kiện có ảnh hưởng lớn nhất đến đời sống chính trị, kinh tế và xã hội Ucraina chính là cuộc bầu cử Tổng thống hồi đầu năm. Mặc cho những nỗ lực của nữ Thủ tướng khi đó là bà Yulia Timosenko, năm con hổ 2010 đã mang lại chiến thắng lịch sử cho ứng cử viên Victor Yanukovich. Kể từ đó đến nay, đất nước đã trải qua khá nhiều thay đổi, dưới sự lãnh đạo của vị Tổng thống mới. Dưới đây, chúng ta sẽ cùng điểm qua những sự kiện nổi bật tại Ucraina trong năm 2010 vừa qua.

Thắng lợi của năm

Trong danh sách bình chọn những sự kiện có ý nghĩa nhất đối với Ucraina trong năm 2010, cuộc bầu cử Tổng thống hồi đầu năm được đánh giá cao nhất. Ngày 7 tháng 2, gần 12,5 triệu người dân Ucraina đã cho rằng ứng cử viên Victor Yanukovich là nhân vật phù hợp nhất cho cương vị người lãnh đạo tối cao của đất nước. Mặc dù phe đối lập tìm mọi cách để phủ nhận kết quả bầu cử, ngày 25/02, Ucraina đã chính thức có Tổng thống mới.

Nhiệm vụ đầu tiên được chính quyền mới của Tổng thống Victor Yanukovich đặt ra là đạt được sự ổn định trong nước, trước hết là trong hệ thống điều hành nhà nước. Cuộc “cách mạng” trong lĩnh vực này được tiến hành khẩn trương và đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đầu tiên là hình thành được liên minh đa số tại Quốc hội và sau đó là nhận được sự ủng hộ của Tòa án Hiến pháp. Tiếp theo là thành lập Chính phủ, phù hợp với điều kiện thực tế khi đó và lựa chọn của Tổng thống. Sau đó là việc sắp đặt lại nhân sự ở tất cả các cấp chính quyền, từ lãnh đạo các tỉnh đến các cơ quan quyền lực. Cuộc bầu cử địa phương hồi mùa thu tiếp tục góp phần vào việc xây dựng bộ máy chính quyền trong cả nước. Mặc dù vẫn có những khu vực không mấy ủng hộ lực lượng cầm quyền, cũng có một số nơi xảy ra những sự việc đáng tiếc cho Đảng Các vùng (chẳng hạn như việc ứng cử viên của khối BIUT thắng cử Thị trưởng ngay tại Zaporogie - nơi được coi là “lãnh địa” của Đảng Các vùng), nhưng nói chung, kết quả bầu cử địa phương trong cả nước cho phép các lực lượng cầm quyền cảm thấy khá tự tin.

Trong năm 2010, Tổng thống Yanukovich đã được Tòa án Hiến pháp Ucraina tặng cho món quà quý nhất. Với quyết định bãi bỏ hiệu lực cuộc cải cách chính trị năm 2004, các thẩm phán Tòa án Hiến pháp đã đưa đất nước quay trở lại quá khứ. Và trong khi các luật gia Phương Tây bình luận sự kiện này một cách khá thận trọng - kiểu như “Thường không ai làm vậy” - thì ông Victor Yanukovich nghiễm nhiên nhận được những quyền hạn của Tổng thống Leonid Kuchma ngày nào. Còn Quốc hội Ucraina, với sự hoạt động của liên minh đa số thân Tổng thống, ngày càng trở nên giống một cơ quan mang chức năng giải trí là chính.

Tháng 12, dường như Văn phòng Tổng thống Ucraina bỗng nhiên nhớ đến lời hứa tiến hành cải cách hành chính. Vậy là giai đoạn đầu tiên của cuộc cải cách này được thực hiện một cách khẩn trương, làm đảo lộn tất cả các cơ quan chính quyền trung ương. Tổng thống Victor Yanukovich đón Năm mới với một Chính phủ mới, với thành phần càng thân cận hơn, và quan trọng hơn cả là với những khả năng mà người tiền nhiệm của ông chưa từng nắm được trong tay, kể cả khi cuộc cải cách chính trị năm 2004 chưa có hiệu lực thi hành.

Đường hướng của năm

Ngoài việc lập lại trật tự trong nước, chính quyền mới của Ucraina dành chú ý đặc biệt cho vấn đề điều chỉnh chính sách đối ngoại. Nếu tóm gọn lại, có thể gọi đó là việc “quay trở lại với chính sách đa phương”. Trong lĩnh vực này, hoạt động của chính quyền mới, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Victor Yanukovich, thường xuyên làm cho chúng ta nhớ đến đường lối của cựu Tổng thống Leonid Kuchma: khi khẳng định tiếp tục quan hệ thân thiện với châu Âu, song song với việc từ bỏ trên phương diện pháp lý giấc mơ gia nhập NATO, thay đó bằng quy chế phi liên minh quân sự; khi thiết lập quan hệ với Trung Quốc và Venezuela, và nhất là những khi buộc phải giải thích về quan hệ mật thiết đặc biệt với Nga. Sự phát triển mạnh quan hệ song phương giữa Ucraina và Nga đã mang lại những kết quả rõ rệt. Sự kiện nổi bật đầu tiên là việc ký kết “Hiệp ước Kharkov” hồi tháng tư, cho Ucraina được hưởng ưu đãi về giá khí đốt, đổi lấy việc kéo dài thời hạn đồn trú cho Hạm đội Biển Đen của Nga ở Crưm. Tiếp theo, quan hệ hữu nghị anh em giữa hai nước chủ yếu thể hiện trong lĩnh vực kinh tế: Chính phủ hai nước dự báo về việc thành lập các liên doanh trong một số ngành kinh tế trọng yếu; Nga đánh bật Mỹ trong vụ “bỏ thầu” cung cấp nhiên liệu hạt nhân và xây dựng nhà máy sản xuất năng lượng hạt nhân tại Ucraina. Tuy nhiên, dù hết sức thân mật trong quan hệ, nhưng ban lãnh đạo mới của Ucraina không vội từ bỏ lợi ích quốc gia về kinh tế. Trong số những đề tài “không đơn giản” trong đối thoại song phương giữa hai nước, có vấn đề sáp nhập Tập đoàn “Naftogaz-Ucraina” với “Gazprom” của Nga; khả năng gia nhập (hoặc không gia nhập) Liên minh hải quan và Không gian kinh tế thống nhất. Bên cạnh đó, những vấn đề “ít quan trọng” hơn - như lịch sử và ngôn ngữ - rõ ràng đã bị chính quyền mới hy sinh không mấy đắn đo.

Các cuộc cải cách trong năm

Bên cạnh sự bình ổn tình hình chính trị trong nước, được thực hiện một cách khá dễ dàng, người chiến thắng tại kỳ bầu cử Tổng thống và bộ máy của ông còn hứa tiến hành nhiều cuộc cải cách để chấn hưng đất nước. Trong một thời gian khá dài, việc thực hiện cam kết này không được thuận lợi cho lắm. Mặc cho rất nhiều những lời khẳng định rằng quá trình đổi mới đã được khởi động, nhưng đơn giản là chưa ai nhận thấy điều này, nên giành được lòng tin của người dân vào sự kiên định của chính quyền mới cũng không phải dễ dàng. Ngoài việc cải cách hệ thống tòa án, với ý tưởng đưa các thẩm phán trở thành những người hoạt động độc lập, xây dựng Hội đồng tư pháp tối cao và Tòa án thượng thẩm chuyên về hình sự và dân sự, làm giảm đáng kể quyền lực của Tòa án tối cao Ucraina…, các cuộc cải cách khác suốt một thời gian dài hầu như không có gì đáng nói. Việc ra mắt dự thảo Bộ luật thuế mới hồi mùa hè là một hành động quá vội vàng, còn kế hoạch “cách mạng hưu trí”, hầu như không được chính quyền đả động tới.

Tình hình chỉ bắt đầu thay đổi vào thời điểm cuối thu - đầu đông. Quốc hội Ucraina thông qua Bộ luật thuế mới, làm dấy nên làn sóng phản đối của người kinh doanh nhỏ và vừa. Các nhà làm luật đã buộc phải nghe theo ý kiến của người biểu tình, điều chỉnh lại Bộ luật thuế, mặc dù các quy định liên quan đến hệ thống thuế đơn giản, trên thực chất chỉ được hoãn thay đổi trong vòng mấy tháng. Gần như cùng thời điểm này, Văn phòng Tổng thống đã bắt tay vào các cuộc cải cách hành chính. Mục tiêu tiếp theo là một tập hợp các lĩnh vực cần thay đổi - lao động, nhà ở, hải quan, bầu cử, và dĩ nhiên là vấn đề hưu trí và thâm hụt Quỹ hưu trí. Quan điểm quyết tâm làm cải cách được chính quyền giải thích là do “không thể sống mãi theo kiểu cũ”. Nhưng hậu quả của việc thông qua vội vàng Bộ luật thuế đã là một bài học cảnh tỉnh - đừng bao giờ coi thường ý kiến của người dân.

Vụ “khuynh đảo quyền lực” trong năm

Cùng với lời hứa thiết lập trật tự trong nước, chính quyền mới đã hăng hái bắt tay vào củng cố bộ máy các cấp. Thậm chí cả thủ đô Kiev cũng không tránh khỏi những thay đổi nhân sự, mặc dù theo luật thì trong năm 2010 ở Kiev không có bầu cử chính quyền địa phương (vì đã có bầu cử trước thời hạn năm 2008). Bắt đầu từ những lời cảnh báo Thị trưởng Leonid Chernovetski và cho ông này thời hạn 3 tháng để chỉnh đốn mọi việc, dần dần Văn phòng Tổng thống và Hội đồng Bộ trưởng đã trực tiếp can thiệp vào công việc của chính quyền thành phố. Vào tháng 6, Bộ trưởng Bộ dân sinh Aleksandr Popov được bổ nhiệm làm Phó thị trưởng thứ nhất và ngay lập tức bắt đầu thể hiện vai trò của mình. Từ đó, chiến dịch “chiếm Kiev” đã trở nên dễ dàng và nhẹ nhàng. Quốc hội Ucraina, theo đề nghị của các đại biểu Hội đồng thành phố Kiev, đã soạn thảo một dự luật về thủ đô, với nội dung cho phép bãi bỏ các Hội đồng cấp quận, và từ ngày 31/10, cấp chính quyền “thừa” này đã không còn tồn tại nữa. Sau đó, Tổng thống Yanukovich bổ nhiệm ông Aleksandr Popov thành Chủ tịch chính quyền nhà nước tại Kiev (ông Chernovetski vẫn giữ chức Thị trưởng do dân bầu). Xét về khía cạnh nào đó, việc loại bỏ “đội ngũ trẻ” trong bộ máy chính quyền Kiev đang bị các cơ quan bảo vệ pháp luật quan tâm, đã phần nào mang lại lợi ích nhất định - chính quyền mới đã đòi lại những tài sản công cộng bị bán trước đó, các dự án hạ tầng bắt đầu khởi sắc trở lại… Nhưng từ mặt khác, vụ thiết lập chính quyền tại Kiev để lại phía sau những vẩn gợn của tình trạng thiếu dân chủ. Hơn nữa, hiện nay không hề có phân định rõ ràng quyền hạn trách nhiệm giữa Thị trưởng và Chủ tịch chính quyền nhà nước tại Kiev - tất cả đều được xác định theo kiểu “luật bất thành văn”.

Vụ điều tra của năm

Từ khi bộ máy của ông Victor Yanukovich chuyển đến trụ sở trên phố Bankovaia (Văn phòng Tổng thống), các cơ quan bảo vệ pháp luật bắt đầu hoạt động không nghỉ. Hầu như suốt cả năm 2010, Viện kiểm sát tối cao Ucraina luôn được nhắc đến, với những hồ sơ hình sự mới nhằm vào các quan chức thời Tổng thống Victor Yushenko và Thủ tướng Yulia Timosenko - từ những người có liên quan đến lĩnh vực khí đốt nhiều tai tiếng, đến những nhân vật “đơn lẻ” bị nghi vấn tham nhũng, như cựu Bộ trưởng kinh tế Bogdan Danhilisin và cựu Bộ trưởng nội vụ Yuri Lutsenko. Tuy nhiên, kể cả khi Viện kiểm sát tối cao gia tăng điều tra đối với bà Timosenko vào cuối năm, thì sự kiện nổi tiếng nhất năm 2010 trong số các cuộc điều tra vẫn là việc chuyển hồ sơ vụ ám sát nhà báo Gongadze ra tòa. Sau mười năm điều tra, vụ án gây nhiều dư luận nhất trong lịch sử nhà nước Ucraina độc lập được kết luận là do đơn đặt hàng của Bộ trưởng nội vụ đã quá cố Yuri Kravchenko. Giả thiết này được công luận và một bộ phận không nhỏ giới luật gia tiếp nhận như là cách bao che cho những quan chức cấp cao có liên quan đến vụ án. Một thời gian ngắn sau đó lại có lời tuyên bố: công tác điều tra vẫn đang tiếp diễn. Tuy nhiên, dư luận thì vẫn còn đó…

Sắc lệnh của năm

Chiếc ghế Tổng thống Ucraina được ông Victor Yushenko rời bỏ một cách lặng lẽ và bình thản vào tháng 2/2010. Nhưng không phải như vậy là vị Tổng thống thứ ba của nhà nước Ucraina độc lập đã thoát được hết các điều tiếng. Sau vòng một của kỳ bầu cử Tổng thống, khi đã cầm chắc thất bại với chỉ 5,45% cử tri ủng hộ, trong những tuần cuối cùng của nhiệm kỳ, ông Yushenko đã ban hành một sắc lệnh làm rung chuyển cả nước, nhưng cũng đã được mọi người nghĩ tới từ lâu - đó là truy tặng danh hiệu Anh hùng Ucraina cho Stepan Bandera (thủ lĩnh của Tổ chức dân tộc Ucraina OUN ở Miền Tây, thời thập kỷ 30-40 của thế kỷ XX). Quyết định này của Tổng thống Yushenko gây nhiều tranh cãi trong cả nước. Những người ủng hộ tư tưởng dân tộc thì tỏ ra bức xúc rằng: lẽ ra nên làm việc này từ lâu rồi mới phải - ít nhất là trong dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Bandera. Sau đó, ông Yushenko còn ra thêm một sắc lệnh mới, công nhận các chiến binh của Quân đội khởi nghĩa Ucraina UPA (theo quân Đức thời Chiến tranh thế giới lần thứ II), là những người đấu tranh vì độc lập của Ucraina.

Sau khi Tổng thống Yanukovich chính thức nhậm chức, nhiều người đã dự đoán rằng những sắc lệnh nói trên sẽ bị ông hủy bỏ đầu tiên. Nhưng chính quyền mới đã chọn một phương pháp khác, thoạt nhìn có vẻ dân chủ hơn - đó là thông qua tòa án để giải quyết vấn đề này, nhân tiện hủy bỏ luôn hiệu lực của một sắc lệnh khác về việc phong Anh hùng cho Roman Sukhevich (thủ lĩnh của Quân đội khởi nghĩa Ucraina UPA).

Vụ đối đầu của năm

Trong suốt năm 2010, người dân Ucraina thường xuyên phải xuống đường để bảo vệ quyền lợi của mình trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, đôi khi còn phải đấu tranh với cả hệ thống chính quyền. Một trong những ví dụ điển hình nhất là vụ biểu tình phản đối sự tùy tiện của công an, đòi điều tra khách quan về cái chết của sinh viên Igor Indylo tại công an quận Sevchenko, thành phố Kiev (được các nhân viên bảo vệ pháp luật giải thích theo kiểu quen thuộc: “ngã-chết”). Nhưng, có lẽ vụ đối đầu khốc liệt nhất phải kể đến, là cuộc đấu tranh của những người bảo vệ môi trường tại Kharkov với chính quyền thành phố. Nguyên nhân dẫn đến vụ xung đột này là do kế hoạch mở đường qua công viên Gorki, dẫn đến việc chặt hạ hàng loạt cây lâu năm tại khu vực này. Những người không đồng tình với ý tưởng này đã “cắm chốt” và tuyên bố phản đối. Nhưng cả sự cương quyết đó, cùng với sự cảm thông của một bộ phận không nhỏ dư luận xã hội, sự trợ giúp của một số chính trị gia và những nỗ lực ngăn cản liều chết, cũng vẫn không thể cứu nổi đám cây cối trong diện phải giải tỏa. Dưới sự bảo hộ của những thanh niên không rõ danh tính, mặc trang phục “bảo vệ thành phố”, cùng sự thờ ơ của công an, lực lượng công nhân mang cưa máy và xe ủi đã nhanh chóng giải phóng được diện tích mặt bằng cần thiết cho con đường mới, bất chấp sự phản đối của những người bảo vệ môi trường. Một số người đã phải vào viện sau những vụ xung đột ở đây. Nhưng dù thất bại, vụ phản đối này đã để lại tai tiếng không nhỏ, nhắc nhở về những vấn đề tồn tại ở cố đô của Ucraina.

Thảm họa của năm

Cuộc sống tại Ucraina khó có thể gọi là hoàn toàn ổn. Đôi khi, có những sự việc xảy ra, buộc chúng ta phải suy nghĩ về những “chuẩn mực” đã quen thuộc từ trước đến nay. Năm 2010 có những vấn đề nổi cộm liên quan đến lĩnh vực giao thông, mà trước hết là quy định về vận tải hành khách và các điểm cắt giữa đường sắt và đường bộ. Ngày 12/10, một vụ tai nạn thảm khốc đã xảy ra, gây kinh hoàng cho toàn đất nước Ucraina. Tại khu vực làng Marganhets, tỉnh Dnhepropetrovsk, một chiếc đầu tàu đâm vào xe buýt chở 52 hành khách, làm 45 người thiệt mạng. Theo kết luận của báo chí, đây là vụ tai nạn đường bộ nặng nề nhất tại châu Âu trong vòng 5 năm gần đây. Còn các nhà điều tra thì khẩn trương đi tìm nguyên nhân. Phần lớn lỗi lầm bị dồn lên người lái xe buýt đã chết: các nhân chứng khẳng định ông này có những hành vi khó hiểu, xe buýt chở khách dán kính đen trái với quy định. Ngoài ra, lái xe còn sử dụng giấy khám sức khỏe giả. Nhưng dù nguyên nhân là gì, thì bi kịch này cũng đã buộc chính quyền phải quan tâm hơn đến vấn đề kiểm soát các đoạn cắt giữa đường sắt và đường bộ. Tạm thời, sự quan tâm này thiên về những biện pháp truyền thống đặc trưng: hạn chế, cấm, đóng cửa…

Cuộc chơi của năm

Năm 2010, tại Ucraina có nhiều ý kiến trái ngược về đời sống thể thao của đất nước. Vòng chung kết bóng đá thế giới tại Nam Phi đã không có sự tham gia của đội tuyển Ucraina. Thế vận hội Olympic mùa đông cũng không mang lại thành tích nào đáng kể cho các vận động viên Ucraina - đội tuyển quốc gia Ucraina không giành được một tấm huy chương nào, trong khi các vận động viên khuyết tật được vinh dự đứng ở vị trí thứ năm trong bảng tổng sắp. Nhưng nếu như thể thao mùa đông vốn không phải là thế mạnh của Ucraina, thì bóng đá có lẽ vẫn là môn thể thao được ưa chuộng nhất. Sự kiện ra mắt hai biểu tượng của giải Euro-2012 không làm cho nhiều người thích thú, vụ scandal dàn xếp tỷ số giữa hai câu lạc bộ Metallist và Karpaty, những màn trình diễn thiếu ấn tượng của các đội bóng Ucraina khi thi đấu ở nước ngoài… Nhưng dù sao, đối với nhiều người hâm mộ bóng đá thì năm 2010 vẫn có nhiều điều để nhớ. Thành công của câu lạc bộ Shakhtar tại Champions League được coi như sự kiện lớn nhất trong năm. Thất bại 1:5 trước Arsenal không chặn được bước tiến các học trò của huấn luyện viên Mirca Lucescu. Với chiến thắng trước Braga của Bồ Đào Nha vào đầu tháng 12, Shakhtar lần đầu tiên đoạt vé vào vòng play-off trong khuôn khổ giải đấu lớn nhất châu lục giành cho các câu lạc bộ.

Chuyện kỳ khôi của năm

Trong một năm qua, hoạt động của chính quyền không chỉ là đề tài tranh luận của xã hội, mà đôi khi còn làm cho người dân phải bật cười. Trước đây, cũng đã từng có một số giai thoại khá thú vị về tài hùng biện của các nhà lãnh đạo đất nước, còn trong năm 2010, những câu phát ngôn sai hoặc lỡ lời của Tổng thống và Thủ tướng nhiều đến nỗi khó có thể xác định được cái gì là buồn cười nhất. Tuy nhiên, sự việc thu hút dư luận nhiều nhất là đoạn video ngắn về Tổng thống Victor Yanukovich, khi ông cùng Tổng thống Nga Dmitri Medvedev đặt hoa tại Đài liệt sỹ vô danh ở thủ đô Kiev. Chỉ là sự tình cờ, nhưng hình ảnh vòng hoa bị cơn gió mạnh làm đổ vào đầu Tổng thống Yanukovich, ngay lập tức đã phá kỷ lục về mức độ nổi tiếng. Và mặc dù đã có lời đề nghị các kênh truyền hình không phát sóng đoạn tư liệu này, nhưng một số clip được tung lên mạng YouTube đã trở thành tâm điểm chú ý ngay từ những ngày đầu tiên, không những thế còn là nguồn gốc làm nảy sinh hàng loạt những đoạn video và hình đồ họa vui bắt chước vụ va chạm đáng nhớ này.

Ksenhia Sokulskaia, Podrobnosti.

 

Đóng góp ý kiến


Làm mới

Lãnh đạo Hội người Việt Nam tỉnh Kharkov lưu ý bà con cộng đồng cẩn trọng trong tình hình phức tạp

 

TranDuaTua21-2-14

Trong bối cảnh tình hình Ucraina có nhiều diễn biến phức tạp, bà con cộng đồng người Việt Nam cần lưu ý cẩn trọng trong khi đi lại, giao tiếp ở nơi công cộng, đặc biệt là tránh đi lại một mình vào ban đêm và tranh luận về chính trị. (Xem bài)

Phát động phong trào quyên góp ủng hộ người từ vùng chiến sự Donbass đến Kharkov lánh nạn

 

Te tynan

Hưởng ứng lời kêu gọi của Hội chữ thập đỏ Kharkov, lãnh đạo Hội người Việt Nam tỉnh Kharkov và Quỹ Nghĩa Tình đã phát động phong trào quyên góp trong cộng đồng để giúp đỡ người lánh nạn từ vùng chiến sự Donbass. (Xem bài)

 

 

Người kinh doanh cần biết!

 

barabasova

Ngày 28/12/2014, Quốc hội Ucraina đã thông qua luật số 77-VIII “Về sửa đổi một số văn bản pháp quy liên quan đến chương trình cải cách chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc và công khai hóa quỹ lương lao động”. Luật bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2015. (Xem bài)

 

Giải đáp thắc mắc của bạn đọc về việc đóng góp bảo hiểm xã hội

 

a2

Theo quy định của luật thuế Ucraina, mọi chủ thể kinh doanh đều có trách nhiệm đóng và quyết toán bảo hiểm xã hội thống nhất. Ở thời điểm hiện tại, mức đóng góp bảo hiểm hàng tháng của người kinh doanh là 422,5 grivna. (Xem bài)